Franchiseradar
Veldnotities 2 min lezen

Verandert de branche of verandert de statistische indeling?

Een grafiek over het aantal bedrijven in een branche vertoont een opvallende sprong. In de toelichting onder de tabel staat dat de bedrijfsactiviteiten anders zijn ingedeeld. Heeft de sector nieuwe ondernemingen aangetrokken, of zijn bestaande ondernemingen anders gegroepeerd? De Standaard Bedrijfsindeling, vaak afgekort tot SBI, is een eerste controlepunt voor iedereen die van zo’n grafiek een bericht of investeringsvraag wil maken.

Het ritme van ramen op de hoek van een Rotterdams gebouw.
Veldnotities CHRSNDRSN · Unsplash
01

Zoek de versie op in de tabel zelf

Het CBS maakt onderscheid tussen SBI 2008 en SBI 2025. Voor zijn gegevensverzameling beschrijft het CBS een overgangsperiode van 2026 tot en met 2029 waarin sommige onderzoeken al de nieuwe indeling gebruiken en andere nog de oude. Dat vertelt je dat verschillende onderzoeken naast elkaar kunnen bestaan. Het zegt nog niets over de betekenis van de specifieke kolom die jij hebt geopend. Bewaar de tabelidentificatie, de omschrijving van de activiteit, de verslagperiode en de toelichting op wijzigingen.

02

Volg de bedrijven die van vakje wisselen

Neem als denkvoorbeeld een categorie met honderd bedrijven. In een volgende tabel worden vijftien bestaande bedrijven vanuit een andere categorie bij deze groep ingedeeld. Als verder niets wijzigt, telt de groep daarna honderdvijftien bedrijven. De uitkomst ligt vijftien procent hoger, maar er is in dit voorbeeld geen enkel bedrijf opgericht. Een omgekeerde beweging is ook mogelijk als een activiteit wordt afgesplitst. Om te kunnen zeggen dat ondernemers de sector binnenstromen, heb je afzonderlijke informatie nodig over oprichtingen, beëindigingen en herindelingen.

03

Controleer wat er eigenlijk wordt geteld

Een bedrijf kan meer dan één vestiging hebben. Een overzicht van bedrijfseenheden vertelt dus iets anders dan een bestand met winkeladressen. Kijk of de geografische indeling, de peildatum en de definitie van activiteit gelijk zijn gebleven. Vraag bij een gesplitste categorie of de bron cijfers voor de oude perioden heeft herberekend. Een vertaaltabel tussen codes kan helpen om verwante activiteiten terug te vinden. Daarmee zijn de onderliggende aantallen nog niet automatisch volgens dezelfde afbakening geteld. Een klein praktisch controlemiddel is een kaartje per tabel met de vragen wie wordt geteld, in welk gebied en onder welke activiteit. Leg beide kaartjes naast elkaar en markeer de regel waarop het antwoord verschilt.

04

Zet de onzekerheid in de grafiek zelf

Is er geen vergelijkbare terugrekening, plaats de twee reeksen dan apart of geef de breuk duidelijk aan. Bespreek in de begeleidende tekst wat je wél kunt aanwijzen, bijvoorbeeld hoeveel bedrijfseenheden onder de nieuwe definitie in de laatste periode vallen. Wie voor een franchisebeslissing het aantal mogelijke buren wil weten, heeft vervolgens lokale vestigingsgegevens nodig. Sluit de broncontrole af door het tabelnummer en de gekozen filters bij je afbeelding te bewaren, zodat een andere lezer dezelfde selectie terug kan vinden.

Vragen voor het vervolg

  • Welke SBI-versie gebruikt deze specifieke tabel?
  • Worden ondernemingen of locaties geteld?
  • Is er een teruggerekende reeks voor dezelfde groep?

Bronnen

Franchiseradar

Welke bron wil je onderzoeken?

Een andere telling kan het gevolg zijn van een nieuwe groepsgrens. Controleer de definitie vóór je de beweging aan ondernemers toeschrijft.